نسخه ۰.۳ — بهینهساز پرتفوی، بازنویسی کامل
بهینهساز از چهار حالت ساده به هفده ترکیب حرفهای رسید: تعیین سقف و کف وزن هر نماد، اعمال دیدگاه شخصی شما، و تبدیل وزنها به تعداد سهم قابل خرید.
بهینهساز پرتفوی، از پایه بازنویسی شد
بهینهسازی سبد به یک پرسش جواب میدهد: از میان بیشمار راهِ تقسیم سرمایه بین چند نماد، کدام تقسیم به هدف شما نزدیکتر است.
نسخهی قبلی چهار حالت ثابت داشت. چهار حالت برای شروع کافی بود، ولی سرمایهگذارها خواستههای متفاوتی دارند: یکی دنبال بیشترین بازده است و نوسان برایش مهم نیست، یکی سبدی میخواهد که در ریزش بازار کمتر تکان بخورد، و یکی سقف و کف مشخصی برای هر نماد در ذهن دارد. این نسخه از پایه بازنویسی شد و به هفده ترکیب معتبر رسید.
| نسخهی قبل | این نسخه | |
|---|---|---|
| ترکیبهای قابل انتخاب | ۴ | ۱۷ |
| معیار ریسک | ۱ | ۴ |
| مدل تخمین ریسک | ۱ | ۷ |
| مدل تخمین بازده | ۱ | ۳ |
| کنترل وزن هر نماد | ندارد | سقف و کف برای هر نماد |
| اعمال نظر شخصی | ندارد | دارد |
| خروجی | درصد | تعداد سهم قابل سفارش |
هدف را به زبان خودتان بگویید
بیشتر ابزارهای بهینهسازی اول از شما میخواهند نام روش را انتخاب کنید. یعنی پیش از استفاده باید تفاوت روشها را بدانید، و همین باعث میشود بیشتر سرمایهگذارها سراغشان نروند.
اینجا پرسش برعکس است: چه میخواهید.
| چه میخواهید | چه اتفاقی میافتد |
|---|---|
| بیشترین سود به نسبت ریسک | تعادل بازده و نوسان بهینه میشود |
| آرامترین سبد ممکن | کمترین نوسان، حتی به قیمت بازده کمتر |
| کمترین افت از بالاترین نقطه | ریزشهای عمیق جریمه میشوند |
| مقاوم در روزهای بد بازار | بدترین سناریوها وزن بیشتری میگیرند |
| رسیدن به بازده مشخص | کمترین ریسک ممکن برای آن هدف |
| نگهداشتن ریسک زیر سقف معین | بیشترین بازده ممکن در آن سقف |
هر انتخاب پشت صحنه به روش ریاضی متناظرش ترجمه میشود.
این تفاوتها ظاهری نیستند. کسی که سالها تا برداشت سرمایهاش فاصله دارد میتواند نوسان بیشتری تحمل کند و سراغ بیشترین بازده برود. کسی که ممکن است سال آینده به پولش نیاز پیدا کند، آرامترین سبد به کارش میآید حتی اگر بازدهش کمتر باشد. هدفی که انتخاب میکنید، وزنها را واقعاً جابهجا میکند.
کنترل وزن هر نماد
جواب بهینهی ریاضی همیشه جواب عملی نیست. الگوریتم ممکن است بگوید هفتاد درصد سرمایه را در یک نماد بگذارید، که برای بیشتر سرمایهگذارها قابل اجرا نیست.
سه ستون تازه در جدول انتخاب نماد این را کنترل میکند: وزن فعلی هر نماد در سبد شما، حداقل وزنی که میپذیرید، و حداکثر وزنی که اجازه میدهید.
تمرکز روی یک نماد اتفاقی نیست: بهینهساز به نمادی که در گذشته بهترین نسبت بازده به ریسک را داشته وزن زیادی میدهد. ولی گذشته تضمینی برای آینده نیست و سبدی که هفتاد درصدش یک نماد است، با یک خبر بد نصف میشود. سقف وزن دقیقاً برای همین است.
وزن فعلی هم فقط اطلاعات نیست. باعث میشود بهینهساز بیدلیل کل سبد را زیر و رو نکند. جابهجایی سبد کارمزد دارد و اگر سود پیشبینیشده از هزینهی جابهجایی کمتر باشد، تغییر دادن سبد به ضرر شماست.
تنظیمات حرفهای
این بخش پیشفرض بسته است. اگر بازش نکنید پیشفرضهای متعارف اعمال میشوند و نتیجه معتبر است.
معیار ریسک. ریسک یک تعریف ندارد و انتخاب معیار جواب را واقعاً عوض میکند.
| معیار | ریسک را چه میداند |
|---|---|
| نوسان | پراکندگی بازده حول میانگین |
| نوسان نزولی | فقط پراکندگی در روزهای منفی |
| زیان در بدترین سناریوها | میانگین بدترین درصد روزها |
| افت سرمایه | فاصله از بالاترین نقطه |
کسی که نگران ریزشهای بزرگ است باید افت سرمایه را انتخاب کند، نه نوسان.
تفاوتشان در عمل روشن است. نوسان، بالا رفتن و پایین آمدن را یکسان میبیند؛ سهمی که مدام بالا میرود از نظر این معیار پرریسک است. نوسان نزولی فقط روزهای منفی را میشمارد. افت سرمایه چیز دیگری را میسنجد: اینکه سبد از بالاترین نقطهاش چقدر پایین آمده، که همان عددی است که سرمایهگذار در عمل احساسش میکند.
مدل تخمین. هفت مدل برای تخمین ریسک، از ساده تا مدلهایی که به دادهی پرت حساس نیستند، و سه مدل برای تخمین بازده: تاریخی، وزندار به نفع دادهی جدیدتر، یا بر پایهی تعادل بازار. تخمین بازده آینده از روی گذشته ضعیفترین حلقهی هر بهینهسازی است و مدلهای مقاوم برای کمکردن اثر همین ضعفاند.
دیدگاه شخصی. اگر انتظار خاصی از یک نماد دارید، میتوانید واردش کنید. نظر شما با تعادل فعلی بازار تلفیق میشود و جای آن را نمیگیرد؛ هرچه نظرتان از بازار دورتر باشد، وزن کمتری میگیرد.
محدودیتهای دیگر. سقف وزن هر صنعت، میزان تنوعبخشی، و لحاظکردن کارمزد معامله.
جواب سؤالهایی که در نسخهی جدید بهینهساز سبد میتوانید به آنها برسید
نمادها را خودتان انتخاب میکنید؛ بهینهساز تصمیم میگیرد چقدر از هرکدام.
- این پنج نماد را دارم و پانصد میلیون سرمایه؛ چند سهم از هرکدام بخرم؟
- نمیخواهم بیشتر از سی درصد سرمایهام در یک نماد باشد؛ آنوقت ترکیب چه میشود؟
- اگر سقف هر صنعت را بیست درصد بگذارم، سبد چطور چیده میشود؟
- از میان همین نمادها، کدام ترکیب در ریزشهای بزرگ کمتر آسیب میبیند؟
- فکر میکنم فولاد امسال رشد میکند؛ با لحاظکردن این نظر، وزنها چطور عوض میشوند؟
- سبد فعلیام را با کمترین جابهجایی چطور میشود بهتر کرد؟
- با همین نمادها، کمریسکترین راه رسیدن به بازده مشخص کدام ترکیب است؟
این مقاله را تیمِ تحلیلِ پیشبینو نوشته و پیش از انتشار، یکی دیگر از اعضای تیم بازبینی کرده است. عددهای نمونه از دادهی زندهی بازارِ مشتقهی بورسِ تهران گرفته شدهاند و تاریخِ هر نمونه در همان بخش آمده است؛ چون قیمتها روزانه عوض میشوند، فقط روشِ محاسبه را نشان میدهند، نه وضعیتِ امروزِ بازار را.