نسخه ۰.۱ — دستیار تحلیل‌گر
اولین نسخه‌ی پیش‌بینو: دستیاری که نمادهای بورس را با هم مقایسه می‌کند، گزارش تحلیلی می‌سازد و گفتگوی قبلی را به خاطر می‌سپارد.
چت با بینو
پیش‌بینو سامانه‌ی تحلیل بازارهای مالی ایران است. در این نسخه بخش تازه‌ای به سایت اضافه شده: گفت‌وگو با بینو، دستیاری که پرسش را به فارسی می‌گیرد و به همه‌ی داده‌ای وصل است که تصمیم سرمایه‌گذاری به آن نیاز دارد — قیمت زنده‌ی بورس تهران، صورت‌های مالی و اطلاعیه‌های کدال، قیمت لحظه‌ای طلا و سکه و ارز و رمزارز، داده‌های اقتصاد کلان مثل نقدینگی و تورم و نرخ ارز، و اخبار نمایه‌شده‌ی بازار.
می‌شود وضع یک نماد را پرسید، چند نماد را مقایسه کرد، برای یک شرکت گزارش ۳۶۰ گرفت، اثر یک متغیر اقتصادی را روی یک صنعت سنجید، یا پرسید خبرهای اخیر یک نماد مجموعاً مثبت بوده یا منفی. همان داده بیرون از گفت‌وگو هم در اختیار سرمایه‌گذار است؛ در داشبورد، خودش بازار را غربال می‌کند، نماد را ارزش‌گذاری می‌کند و وضعیت سبدش را می‌سنجد.
هوش مصنوعیِ عمومی، تابلوی تهران را نمی‌بیند
ChatGPT و Grok و Claude به بورس تهران دسترسی ندارند. یا از این بازار چیزی نمی‌دانند، یا دانسته‌شان به ماه‌ها پیش برمی‌گردد.
می‌شود از آن‌ها پرسید نسبت قیمت به درآمد چیست و پاسخ درستی گرفت. نمی‌شود پرسید این نسبت برای یک نماد مشخص امروز چند است و به پاسخ تکیه کرد.
زبان کار هم فارسی است: اصطلاحات مالی رایج بازار ایران و نام نمادهایی مثل «فزر» و «شپدیس»، که یک دستیار عمومی آن‌ها را نمی‌شناسد.
پیش‌بینو برای همان پرسش دوم ساخته شده است. داده‌ی این بازار یک‌جا و آماده در دسترس نیست. صورت‌های مالی، تابلوی معاملات، اطلاعیه‌های ناشران و شاخص‌های اقتصادی هرکدام جای دیگری‌اند و باید دوره‌به‌دوره جمع و به هم وصل شوند. انبار داده‌ای که پیش‌بینو روی آن کار می‌کند از همین راه و سال‌به‌سال ساخته شده است.
قدرت هوش مصنوعی
پرسش میان چند تحلیل‌گر تخصصی مسیریابی می‌شود و پاسخ از ترکیب آن‌ها ساخته می‌شود؛ تحلیل بنیادی، مقایسه‌ی نمادها، اخبار، اقتصاد کلان و قیمت لحظه‌ای هرکدام کار خودشان را دارند. هر تحلیل‌گر فقط به داده‌ی حوزه‌ی خودش دسترسی دارد و عددی از خودش نمی‌سازد.
هر عددی که در پاسخ می‌آید با ارجاع به منبعش می‌آید: ردیف صورت مالی در گزارش کدال، یا قیمت لحظه‌ای بازار. پس می‌شود پیش از تکیه به تحلیل، خودِ عدد را وارسی کرد.
در نبود داده هم پاسخ ساخته نمی‌شود. اگر عددی برای دوره‌ای موجود نباشد، پاسخ همین را می‌گوید و جای خالی با تخمین پر نمی‌شود.
موتور این پاسخ‌ها بینو است، امروز در دو نسخه. بینو ۱ برای همه فعال است و پرسش‌های روزمره‌ی بازار را در حدود ۱۲ ثانیه پاسخ می‌دهد. بینو ۱٫۱ در پلن‌های بالاتر فعال می‌شود و در حدود ۴۰ ثانیه تحلیل عمیق‌تری می‌دهد: سازوکار اقتصادی پشت عدد، معنای عملی برای سبد، و اعلام صریح آنچه محاسبه نشده است. داده و تحلیل‌گرهای هر دو یکی است و تفاوتشان در عمق پاسخ است.
گفت‌وگویی که یادش می‌ماند
بینو رشته‌ی گفت‌وگو را دنبال می‌کند. لازم نیست هر بار زمینه را از اول توضیح بدهید؛ می‌شود گفت «همین تحلیل را برای این نماد هم بده» و منظور فهمیده می‌شود.
تحلیل معمولاً یک پرسش نیست، زنجیره‌ای از پرسش‌هاست که هرکدام از پاسخ قبلی بیرون می‌آید: سودآوری این شرکت چطور بوده، چرا سال گذشته افت کرد، رقبایش هم همین وضع را داشتند، پس مشکل از صنعت بوده یا از شرکت. نماد و دوره و معیارِ پرسش قبلی در پرسش بعدی حفظ می‌شود، تا وقتی خودتان موضوع را عوض کنید.
چه چیزهایی می‌شود پرسید
پرسش را همان‌طور که در ذهنتان است بنویسید، با همان جمله‌ای که از یک تحلیل‌گر می‌پرسیدید؛ لازم نیست اصطلاح فنی به کار ببرید.
- سود این شرکت رشد کرده ولی جریان نقدی‌اش منفی شده. علتش چیست؟
- چند درصد از سود امسال از فعالیت اصلی شرکت آمده و چند درصد از درآمدهای یک‌باره؟
- بر پایه‌ی ارزش‌گذاری سهام، این نماد نسبت به بنیادش گران است یا ارزان؟
- رشد فروش امسال از افزایش مقدار فروش آمده یا از بالا رفتن قیمت؟
- این شرکت چقدر به بدهی بانکی متکی است و توان پوشش بهره‌اش چطور است؟
- چه چیزی در صورت‌های مالی این شرکت نگران‌کننده است؟
- موجودی انبار این شرکت نسبت به فروشش چه روندی داشته است؟
- حاشیه‌ی سود این شرکت نسبت به میانگین صنعت کجا ایستاده و فاصله‌اش چقدر است؟
- فولاد و فملی را از نظر سودآوری و بدهی مقایسه کن.
- کدام شرکت‌های این صنعت حاشیه‌ی سود رو به رشد دارند؟
- سهم‌هایی را نشان بده که هم‌زمان سود در حال رشد و بدهی پایین دارند.
- نمادهای این صنعت را بر اساس نسبت قیمت به ارزش دفتری مرتب کن.
- با نرخ دلار امروز، سودآوری شرکت‌های صادراتیِ این صنعت چه وضعی پیدا می‌کند؟
- قیمت و وضعیت بیت‌کوین امروز چطور است؟
- نقدینگی کشور در یک سال گذشته چقدر رشد کرده؟
- تورم و نرخ ارز امسال در صورت‌های مالی این شرکت خودش را کجا نشان داده است؟
- اگر نرخ ارز بالا برود، کدام‌یک از این شرکت‌ها بیشتر آسیب می‌بیند؟
- سنتیمنت بازار درباره‌ی این نماد چیست؛ خبرهای اخیرش مجموعاً مثبت بوده یا منفی؟
- گزارش ۳۶۰ این نماد را بساز.
- این عدد از کدام ردیف کدام گزارش آمده است؟
این‌ها فقط چند نمونه است؛ محدودیتی در موضوع پرسش نیست.
سرعت
میانگین زمان پاسخ در سه مرحله‌ی کار، از نسخه‌ی نخست تا امروز:
| مرحله | میانگین زمان پاسخ |
|---|---|
| نسخه‌ی نخست | ۲۰ ثانیه |
| نسخه‌ی بتا | ۱۵ ثانیه |
| بینو ۱ | ۱۲ ثانیه |
این اعداد میانگین‌اند و بسته به پیچیدگی پرسش و حجم داده‌ای که باید خوانده شود کم و زیاد می‌شوند.
چت با بینو از امروز در پیش‌بینو در دسترس است. برای شروع کافی است نام یک نماد را بنویسید و اولین پرسشتان را بپرسید.
این مقاله را تیمِ تحلیلِ پیش‌بینو نوشته و پیش از انتشار، یکی دیگر از اعضای تیم بازبینی کرده است. عددهای نمونه از داده‌ی زنده‌ی بازارِ مشتقه‌ی بورسِ تهران گرفته شده‌اند و تاریخِ هر نمونه در همان بخش آمده است؛ چون قیمت‌ها روزانه عوض می‌شوند، فقط روشِ محاسبه را نشان می‌دهند، نه وضعیتِ امروزِ بازار را.